SOURCE is een pilotproject waarbij dierlijke ‘dunne fractie’ - voornamelijk urine - en menselijke urine van ziekenhuizen samen worden verwerkt. Het doel is tweeledig:
1. Terugdringen van de lozing van geneesmiddelen en stikstof op het oppervlaktewater.
2. Hergebruik van fosfaat en eventueel stikstof.
Waterschap Aa en Maas heeft SOURCE geïnitieerd. Het project wordt gesubsidieerd vanuit het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Andere deelnemers zijn de provincie Noord-Brabant, het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO) en de Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA)
Volgens de huidige planning is de voor de pilot benodigde installatie in november 2009 gereed. De pilot loopt tot november 2010.
Bij het verwerken van dierlijke uitscheiding wordt een onderscheid gemaakt tussen dikke en dunne fractie. Dikke fractie zijn de uitwerpselen. Dunne fractie is voornamelijk urine. De dikke fractie kan op het land worden uitgezet als mest of worden geëxporteerd. Dat is met de dunne fractie niet mogelijk. Deze moet worden gezuiverd in aparte waterzuiveringsinstallaties. De zuivering is niet optimaal. Uiteindelijk komen nog aanzienlijke hoeveelheden stikstof in het oppervlaktewater terecht.
Daarnaast komen in het oppervlaktewater veel geneesmiddelen en hormonen terecht. Een belangrijke bron is menselijke urine, met name de urine afkomstig van ziekenhuizen.
Wat SOURCE beoogt is deze twee afvalstromen samen te voegen in één verwerkingsproces. In de proef wordt bij landbouwbedrijven dunne fractie ingezameld en bij een ziekenhuis in Boxmeer menselijke urine. Doel is door middel van een innovatieve behandeling de vervuilende stoffen te verwijderen en de nuttige stoffen te hergebruiken.
In het kort ziet het zuiveringsproces er als volgt uit:
1. De organische stoffen worden zoveel mogelijk verwijderd waarbij biogas (methaan) vrijkomt. Er
wordt onderzocht of het rendabel is energie uit te deze stromen te winnen.
2. Er worden chemicaliën toegevoegd waardoor de fosfor neerslaat als een vaste stof : struviet
(MgNH4PO4, oftewel Magnesium-Ammonium-Phosphate). Struviet kan als kunstmest worden
ingezet. Een andere mogelijkheid een neerslag te maken die door SNB wordt verwerkt. Hierdoor
kan het fosfaat via de as van SNB worden hergebruikt.
3. De stikstof wordt met een energiezuinig biologisch systeem verwijderd. Het is technisch ook
mogelijk stikstof te hergebruiken via bijvoorbeeld ammoniumnitraat. Hergebruik is echter zeer
kostbaar.
4. Na deze drie stappen resteert een waterige stroom met geneesmiddelen en hormonen. Deze wordt
door middel van ozon en actieve koolfiltratie gereinigd.
5. Het resterende water kan via een RWZI op het oppervlaktewater worden geloosd.