Fosfaatterugwinning uit dierlijke mest onderzocht

Alterra heeft een verkennende studie uitgevoerd naar de technische mogelijkheden en landbouweconomische perspectieven van fosfaatterugwinning uit dierlijke mest. Naast een literatuur- en deskstudie zijn er ten behoeve van het onderzoek diverse gesprekken gevoerd met relevante instellingen en industrieën, waaronder SNB.

De studie toonde aan dat de netto kosten voor behandeling van varkensmest tot verhandelbare producten worden geschat op 24 tot 31 euro per kuub. Dat is 6 tot 8 euro per kilo fosfaat. Ongeveer 50% van de kosten worden veroorzaakt door de voorbehandeling van de dikke fractie en de andere 50% door de nabewerking van de dunne fractie.

Uit de diverse gevoerde gesprekken bleek dat er interesse is om dikke fractie van dierlijke mest als grondstof voor fosforproducten te gebruiken. De onderzoekers denken dat er ook mogelijkheden zijn om dierlijke mest te verwerken tot biochars, die de bodemkwaliteit kunnen verbeteren. De fosfaatindustrie heeft ook belangstelling voor fosforrijke biochars.

Tevens werd in het onderzoek een analyse gemaakt van fosfaat- en fosforterugwinning uit varkensmest. Op basis van marktprijzen voor stikstof fosfor en kalium lag de economische waarde van varkensmest in 2010 tussen 6 en 11 euro per kuub. Het scheiden van mest in een dikke en dunne fractie, waarbij de dikke fractie wordt gedroogd en naar het buitenland wordt afgevoerd kost 9 tot 14 euro per kuub. Met name het drogen kost vrij veel geld als er geen externe warmte vrij beschikbaar is.

Het verbranden van een droge fractie met 60 tot 90% droge stof tot een fosforrijke as is ongeveer kostenneutraal. Ook de kosten van pyrolyse van een droge fractie met 60% droge stof zijn vrijwel nul. Daarbij gaan de onderzoekers er vanuit dat de waarde van 1 kilo fosfor in biochar vijf keer hoger is dan die van 1 kilo fosfor in as.

Een belangrijk deel van de kosten bij het verwerken van varkensmest schuilen in de dunne fractie. Als het niet mogelijk is om dit deel van de mest dichtbij op landbouwgrond te gebruiken moet de vloeistof worden gezuiverd, voordat er op het oppervlaktewater geloosd kan worden. De kosten van de zuiveringstechniek waarbij de dunne fractie via precipitatie wordt gestript en struviet wordt geproduceerd, bedragen 10 tot 14 euro per kuub.

Het rapport Phosphorus recovery from animal manure is te vinden op de website van Alterra.